Eerste hulp in de buurt: hoe buurtbewoners samen leren reageren
Youssef El Amrani legt uit hoe we in kleine groepen oefenen in de eigen straat, waarom dat werkt en wat een buurtproject nodig heeft.

Bij een ongeval in de straat telt elke minuut, maar de eerste hulp komt vaak van iemand die toevallig in de buurt is. Daarom oefenen we met buurtbewoners in kleine groepen, gewoon in de eigen wijk. Niet in een zaal met een projector, maar op straat, bij een bankje of in een portiek. Youssef El Amrani is trainer eerste hulp en begeleidt veel van die bijeenkomsten. Hij vertelt hoe het project Eerste hulp in de buurt in de praktijk werkt, waarom oefenen in de eigen omgeving helpt en wat je nodig hebt om zelf zo’n groep te beginnen. Wie na het lezen meer wil, kan eerst onze zes avonden volgen.
Wat het project is en wat het niet is
Eerste hulp in de buurt is geen cursus met een diploma aan het eind. Het is een reeks bijeenkomsten waarin buurtbewoners samen oefenen met situaties die ze in hun eigen straat tegenkomen. Denk aan iemand die valt bij het uitlaten van de hond, een kind dat van een step valt of een buurman die onwel wordt in de gang. We kiezen bewust voor kleine groepen van zes tot tien mensen, zodat iedereen aan de beurt komt en vragen durft te stellen.
Het project is ook geen vervanging van de ambulance of van een volledige eerstehulpopleiding. Het is een eerste stap: weten wat je kunt doen, hoe je hulp roept en hoe je iemand rustig houdt tot er meer hulp is. Wie daarna verder wil, kan bij ons een langere reeks volgen. Wat je daar leert, staat in het artikel Wat leer je bij ons in zes avonden eerste hulp.
Hoe een bijeenkomst verloopt
We beginnen meestal met een korte ronde: wie ben je, in welke straat woon je en heb je weleens iets meegemaakt? Dat hoeft niet groot te zijn. Vaak komt er vanzelf een verhaal over een valpartij op de stoep of een buurvrouw die zich niet lekker voelde. Daarna doen we twee of drie oefeningen, afhankelijk van de groep en het weer.
Elke oefening heeft dezelfde opbouw. Eerst doen we het een keer voor, dan doen deelnemers het in tweetallen en daarna bespreken we wat opviel. We letten op kleine dingen: durf je te vragen of iemand pijn heeft, zeg je hardop wat je gaat doen, weet je waar de dichtstbijzijnde ingang is? Aan het eind is er ruimte voor vragen en spreken we een volgende keer af.
| Onderdeel | Duur | Wat je doet |
|---|---|---|
| Kennismaking | 10 minuten | Vertellen wie je bent en wat je al eens meemaakte |
| Demonstratie | 10 minuten | Kijken hoe de trainer het voordoet |
| Oefenen in tweetallen | 20 minuten | Zelf doen, om de beurt |
| Nabespreking | 15 minuten | Wat ging goed, wat was lastig |
| Vragen en afspraken | 5 minuten | Volgende bijeenkomst plannen |
Waarom oefenen in de eigen wijk helpt
In een zaal oefen je op een pop die netjes op tafel ligt. In de wijk oefen je op een smalle stoep, naast een fietsenrek of bij een trap met een leuning. Dat maakt uit. Mensen herkennen de plek en denken later: daar heb ik gestaan. Ze weten ook waar de bel van de buren hangt en welke ingang het snelst bereikbaar is.
Er is nog een reden. Wie zijn buren een beetje kent, durft sneller iets te doen. Tijdens het oefenen ontstaan kleine gesprekken: twee mensen die elkaar alleen van gezicht kenden, spreken nu een oefening samen door. Dat netwerk is precies wat een buurt sterk maakt. Bij een inzamelactie zien we hetzelfde: mensen doen mee omdat ze iemand kennen. Daarover gaat ook het artikel Zo werkt een inzamelactie in de wijk.

Wat je nodig hebt om zelf te beginnen
Een buurtproject begint niet met een groot plan. Het begint met een plek en een paar mensen. Wij vragen altijd eerst: wie wil meedoen en wanneer kunnen jullie? Daarna kiezen we een vaste avond in de week, bijvoorbeeld de eerste dinsdag van de maand. Een vaste plek helpt ook: een buurtkamer, een schoolplein na sluitingstijd of gewoon de hoek van de straat bij droog weer.
- Zoek twee of drie buren die mee willen denken.
- Kies een vaste plek en een vast tijdstip.
- Nodig buurtbewoners uit via een briefje of een appgroep.
- Houd de groep klein en laat iedereen oefenen.
- Spreek na elke bijeenkomst een volgende af.
Wat je verder nodig hebt, is weinig: een paar matjes of kussens, een deken, water en een telefoon. Wij nemen zelf een tas mee met spullen die we vaak gebruiken. In het artikel Wat zit er in een ehbo-trommel staat wat daarin zit en waarom.
Wat we onderweg leerden
Na een reeks bijeenkomsten in verschillende wijken zagen we een paar dingen terugkomen. Mensen vinden het vooral lastig om hulp te roepen en om aan een wildvreemde te vragen of het gaat. Dat oefenen we dus vaker dan we eerst deden. Ook merken we dat een vaste avond belangrijker is dan een mooie locatie: als mensen weten wanneer het is, komen ze.
Soms blijft het bij één bijeenkomst. Dat is niet erg. Een buurt die één keer heeft geoefend, weet al meer dan een buurt die dat nooit deed. En wie daarna verder wil, kan bij ons terecht. Er zijn ook mensen die naast hun werk een paar uur per maand vrijwilliger worden. Hoe dat eruitziet, staat in het artikel Vrijwilliger worden naast je werk.
Youssef El Amrani is trainer eerste hulp bij Rodekruisalmere en begeleidt de bijeenkomsten in de wijken. Hij woont zelf in Almere en oefent het liefst buiten, ook als het waait.
Vragen die mensen stellen
Moet ik al eerste hulp kunnen voor ik meedoe?
Nee. De bijeenkomsten zijn juist bedoeld voor mensen die weinig of geen ervaring hebben. We beginnen bij het begin en iedereen oefent op zijn eigen tempo.
Hoe lang duurt een bijeenkomst?
Meestal ongeveer een uur. Soms iets langer als er veel vragen zijn. We houden het kort zodat het past naast werk of zorgtaken.
Kan ik zelf een groep beginnen in mijn straat?
Ja. Je hebt vooral een paar buren nodig die mee willen doen en een vaste plek. Wij denken graag mee over de opzet en kunnen een trainer laten aansluiten.


